Eπειδή έτυχε πολλούς χριστιανούς να τους βρει ό θάνατος στην ξενητειά, ανάμεσα σε αλλόθρησκους, ή στη θάλασσα από ναυάγια, ή σε ακατοίκητους απόκρημνους τόπους χωρίς να τους δεί μάτι ανθρώπου, ή ακόμη γιατί ήσαν φτωχοί και άποροι και έρημοι στον κόσμο και κανείς δεν φρόντισε για τα μνημόσυνα τους, κι έφυγαν δίχως ακολουθία και ψαλμωδίες, από φιλανθρωπία κινούμενοι οι άγιοι Πατέρες όρισαν τα Ψυχοσάββατα. Έτσι όσοι τυχόν στερήθηκαν των νεκρώσιμων προσευχών και ακολουθιών μνημονεύονται μαζί με τους άλλους κεκοιμημένους αδελφούς σε ορισμένη μέρα, αφού είναι γνωστό πόσο μεγάλη ωφέλεια τους προξενεί ή μνημόνευση αυτή.
Ορίστηκε το Ψυχοσάββατο μια μέρα πριν από την Κυριακή της Απόκρεω όχι τυχαία. Επειδή η Κυριακή αυτή μας προβάλλει την Κρίση και τη Δευτέρα Παρουσία, έτσι την προηγούμενη μέρα μνημονεύοντας τις ψυχές εκλιπαρούμε το φοβερό Κριτή να επιδείξει όλη τη φιλανθρωπία του και να κατατάξει τα προσφιλή μας πρόσωπα στην ουράνια Βασιλεία του. Επίσης, επειδή πρόκειται την επομένη Κυριακή να πενθήσουμε για την εξορία του Αδάμ από τον Παράδεισο, παρακαλούμε την ήμερα του Ψυχοσαββάτου να μη συμβεί αυτό ξανά με τους δικούς μας.