Ἡ λειτουργικὴ ἀτμόσφαιρα τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς

π.  Μιχαήλ Βοσκού

Ἡ λειτουργικὴ ἀτμόσφαιρα τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς εἶναι ἐντελῶς διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ λειτουργικὴ ἀτμόσφαιρα τοῦ ὑπολοίπου ἐκκλησιαστικοῦ μας ἔτους. Οἱ Ἀκολουθίες εἶναι μακρὲς καὶ κατανυκτικές, κυριαρχοῦν δὲ σὲ αὐτὲς τὰ πολλὰ “διαβαστὰ” (ψαλμοί, ἀναγνώσματα, εὐχές), ἡ λιτότητα καὶ ἡ ἀρχαιοπρέπεια. Ἡ σημαντικότερη διαφορὰ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος εἶναι ἡ ἀπαγόρευση τῆς τελέσεως τῆς Θείας Λειτουργίας ἐκτὸς Σαββάτου καὶ Κυριακῆς. Ἀντὶ τῆς κανονικῆς Θείας Λειτουργίας τελεῖται κατὰ τὶς καθημερινὲς τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς (κυρίως τὶς Τετάρτες καὶ τὶς Παρασκευὲς) ἡ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ χωρὶς ἀμφιβολία τὴν καρδιὰ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς.

Στὸ κατώφλι τῆς πύλης τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς

Μητροπολίτου Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καὶ Ὠρωποῦ Κύριλλου

Στὸ κατώφλι τῆς πύλης τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς στεκόμαστε σήμερα συνειδητοποιώντας τὴν ρηχὴ πορεία τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου τὴν ἀνάγκη«τὴν πάνσεπτον ἐγκράτειαν ἐναρξώμεθα φαιδρῶς, ἀκτῖνας ἀπολάμποντες τῶν ἁγίων ἐντολῶν Χριστοῦ…ὅπως λαμπροφόροι προφθάσωμεν εἰς τὴν Ἁγίαν καὶ τριήμερον Ἀνάστασιν».

Ἔστω καὶ ἂν αὐτὴ ἡ νηστεία ξεκίνησε μέσα στὴν ἱστορία ὡς μιὰ ἐντατικὴ προετοιμασία τῶν κατηχουμένων ποὺ ἐπρόκειτο νὰ λάβουν τὸ μυστήριο τοῦ «Φωτισμοῦ», τοῦ Βαπτίσματος, τὴν νύχτα τοῦ Μεγάλου Σαββάτου (ἀρκεῖ νὰ θυμηθοῦμε τὶς ἀναφορὲς τῶν προηγιασμένων λειτουργιῶν,«οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχούμενων δεηθῶμεν»,«οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν πρὸς τὸ ἅγιον φώτισμα εὐτρεπιζόμενων ἀδελφῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν»)σταδιακὰ περιέλαβε ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ἔφθασε ὡς τὶς μέρες μας νὰ εἶναι ἡ ἱερωτέρα καὶ πιὸ κατανυκτικὴ περίοδος τοῦ λειτουργικοῦ μας χρόνου χωρὶς νὰ χάσει τὸ ἀρχικό της νόημα καὶ σκοπό.

Ἡ ἀπιστία τῶν παιδιῶν ὀφείλεται στοὺς γονεῖς;

Σωφρόνιος Σαχάρωφ (Ἀρχιμανδρίτης)

- Τὰ παιδιὰ μας ἔγιναν ἀνίκανα γιὰ τὴν πίστη ἐξ αἰτίας τῶν γονέων

- Πῶς ἢ γιατί συμβαίνουν ὅλα αὐτά;

[...]Ἐπειδὴ οἱ γυναῖκες τῆς ἐποχῆς μας ἔχασαν τὴν ὑψηλὴ αὐτὴ συνείδηση, ἄρχισαν νὰ γεννοῦν προπαντὸς κατὰ σάρκα. Τὰ παιδιὰ μας ἔγιναν ἀνίκανα γιὰ τὴν πίστη. Συχνὰ ἀδυνατοῦν νὰ πιστέψουν ὅτι εἶναι εἰκόνα τοῦ Αἰωνίου Θεοῦ. Ἡ μεγαλύτερη ἁμαρτία στὶς ἡμέρες μας ἔγκειται στὸ ὅτι οἱ ἄνθρωποι βυθίστηκαν στὴν ἀπόγνωση καὶ δὲν πιστεύουν πιὰ στὴν Ἀνάσταση. Ὁ θάνατος τοῦ ἀνθρώπου ἐκλαμβάνεται ἀπὸ αὐτοὺς ὡς τελειωτικὸς θάνατος, ὡς ἐκμηδένιση, ἐνῶ πρέπει νὰ θεωρεῖται ὡς στιγμὴ ἀλλαγῆς τῆς μορφῆς τῆς ὑπάρξεώς μας ὡς ἡμέρα γεννήσεώς μας στὴν ἀνώτερη ζωή, σὲ ὁλόκληρο πλέον τὸ πλήρωμα τῆς ζωῆς ποὺ ἀνήκει στὸ Θεό. Ἀλήθεια, τὸ Εὐαγγέλιο λέει: «Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον ὁ δὲ ἀπειθὼν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται ζωὴν» (Ἰωάν. 3,36). «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι… ὁ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται, ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωὴν» (Ἰωάν. 5,24). «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν τις τὸν λόγον τὸν ἐμὸν τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα» (Ἰωάν. 8,51). Παρόμοιες λοιπὸν ἐκφράσεις μποροῦμε νὰ ἀναφέρουμε πολλές.Συχνὰ ἀκούω ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους: Πῶς ἢ γιατί συμβαίνουν ὅλα αὐτά;

Δε φταίω εγώ, οι άλλοι φταίνε πάντα...

Νίκος Βαξεβανίδης

-Δε φταίω, κυρία, μην κοιτάτε έμενα. Mε ρώτησε ή Νάντια καί της απάντησα.

-Σας παρακαλώ, παιδιά, μή μιλάτε...

-Μόνο εμείς μιλάμε; Τίς άλλες δύο μπροστά δέν τίς βλέπετε, κυρία-,

-Ναι, κι εκείνες κι εσάς σάς παρακαλώ νά σταματήσετε...γιατί ενοχλείτε την τάξη.

-Εγώ πάντως δέ φταίω...

-Είναι ή τρίτη φορά πού έρχεσαι καθυστερημένος. Τήν επομένη θά πάρεις απουσία την πρώτη ώρα...

-Δε φταίω, κύριε, ειχε...

-Είχε κίνηση στό δρόμο. Πετάχπηκε κάποιος κι όλοι γέλασαν, γιατί ήξεραν πώς ό Σπυρος μενει άπεναντΐ άπό τό σχολείο...

-Είχε... κλειδώσει τήν πόρτα ό φύλακας... καί μέχρι νά ξεκλειδώσει...

Ἡ Ἁγία Θεοδώρα ἡ Αὐγούστα καὶ τὸ ἄφθαρτο λείψανό της στὴν Κέρκυρα

Ἡ Ἁγία Θεοδώρα γεννήθηκε τὸ 815 μ.Χ., στὴν Παφλαγονία τῆς Μικρᾶς Ἀσιᾶς.

Ἀπέκτησε μὲ τὸν εἰκονομάχο αὐτοκράτορα Θεόφιλο ἕναν υἱὸ τὸ Μιχαὴλ καὶ πέντε θυγατέρες τὴ Θέκλα, τὴν Ἄννα, τὴν Ἀναστασία, τὴν Πουλχερία καὶ τὴ Μαρία.

Ἡ αὐτοκράτειρα Θεοδώρα διαδραμάτισε σημαντικὸ ρόλο στὴν πολιτικὴ καὶ θρησκευτικὴ πάλη γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς λατρείας ἢ ὄχι τῶν εἰκόνων, ποὺ εἶχε ξεκινήσει ἤδη ἀπὸ τὸ 730 μ.Χ., ἀπὸ τὸν ἱδρυτὴ τῆς δυναστείας τῶν Ἰσαύρων Λέοντα τὸν Γ. Ἡ διαμάχη αὐτὴ χώρισε τὸ Βυζάντιο σὲ δύο μέρη στοὺς εἰκονολάτρες καὶ στοὺς εἰκονομάχους. Ὁ αὐτοκράτορας Θεόφιλος ἀκολούθησε εἰκονομαχικὴ πολιτική. Μὲ βασανιστήρια, διώξεις καὶ καταστροφὴ ἱερῶν κειμηλίων καὶ εἰκόνων (π.χ. ἀσβέστωναν τὶς ἱερὲς Εἰκόνες).

Ἡ αὐτοκράτειρα Θεοδώρα ἔμεινε πιστὴ στὶς θρησκευτικὲς ἀρχὲς ποὺ εἶχε διδαχθεῖ ἀπὸ τοὺς γονεῖς της καὶ μαζὶ μὲ τὰ παιδία τῆς κρυφὰ στὰ διαμερίσματα τῆς ἀλλὰ καὶ σ'; ἐπισκέψεις στὴν μητέρα της, ἀπέδιδαν τὶς πρέπουσες τιμὲς στοὺς Ἁγίους. Ἀποκαλοῦσαν μητέρα καὶ παιδία τὶς ἱερὲς Εἰκόνες ''καλά νινιὰ'' γιὰ νὰ μὴν καταλάβει κάτι ὁ αὐτοκράτορας.

Τροφή,εξουσία και αγάπη

 

«Δεν είναι οι τροφές που θα καθορίσουν τη θέση μας απέναντι στο Θεό», λέει ο Απόστολος Παύλος στους Κορινθίους (Α’Κορ. 8, 8). 

 Η τροφή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι αυτή που δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να επιβιώσει, να έχει την ενέργεια εκείνη που χρειάζεται για να μπορεί να αντέξει τις δοκιμασίες της ζωής, να εργαστεί, να αναπληρώσει τον κόπο του, αλλά και να χαρεί. Γιατί η τροφή ικανοποιεί τις ανθρώπινες αισθήσεις και κάνει τον άνθρωπο να μοιράζεται χρόνο με τους άλλους, να δοκιμάζει την δημιουργικότητά του κατά την παρασκευή της, να εξετάζει πόση αγάπη βγάζει όταν την παρασκευάζει και για τον εαυτό του και για τους άλλους, αλλά και όταν την καταναλώνει, επειδή κρίνοντας τα κίνητρα αυτού που την έχει ετοιμάσει. 

  Η τροφή είναι δώρο του Θεού όχι μόνο στον άνθρωπο, αλλά και σε όλη την κτίση. Η τροφή είναι το όπλο για να παλέψει ο άνθρωπος εναντίον και εντός του χρόνου στον οποίο ζει. Η τροφή είναι εκείνη που τον βοηθά να αντέξει τις επιθέσεις της φθοράς. Αλλά και όταν ο άνθρωπος νιώθει ότι ο χρόνος τον νίκησε, δηλώνει την ήττα του παραιτούμενος από την τροφή. Ο άνθρωπος όμως μπορεί και να «είναι ό,τι τρώει», όπως αναφέρει ένας υλιστής φιλόσοφος, ο Φόιερμπαχ. Μπορεί να ζει για να τρώει. Μπορεί η τροφή να είναι όχι απλώς η μέριμνα, αλλά και η ηδονή του. Ένας πολιτισμός, όπως και ένας λαός, χαρακτηρίζονται και από τις τροφές που επιλέγουν να τους εκφράζουν. Και τελικά η τροφή ήταν και θα παραμείνει ένα σημείο –κλειδί στη στάση του ανθρώπου έναντι του κόσμου, στην εκζήτηση νοήματος στη ζωή του. 

Πως φτιάχνουν τα κόλλυβα οι μοναχοί στο Άγιον Όρος

Στο Άγιο Όρος, μνημόσυνο ξεχωριστό δεν γίνεται στους μοναχούς αλλά για τους κεκοιμημένους. Μνημονεύονται οι Ηγούμενοι της τελευταίας 100ετίας και οι ιερείς και μοναχοί της τελευταίας 30ετίας. Κόλλυβο γίνεται όποτε τοποθετείται στο ναό εικόνα για προσκύνηση. Το Σάββατο πάντως γίνεται οπωσδήποτε των κεκοιμημένων, εκτός αν τύχει απόδοση δεσποτικής γιορτής. Είναι ένα τσίγκινο πιατάκι με σταράκι βρασμένο που το βάζουν κάτω από την εικόνα του Χριστού.

Το κόλλυβο της πανήγυρης απαιτεί αληθινή ζαχαροπλαστική και αγιογραφική τέχνη. Συνήθως στην επιφάνειά του αγιογραφείται ο κτήτωρ ή ο Άγιος επ΄ ονόματι του οποίου τιμάται το καθολικό, π.χ. ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης στη Μεγίστη Λαύρα, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στην Μονή Βατοπεδίου.

Το συνηθισμένο κόλλυβο γίνεται ως εξής:

Πανηγύρεως ημέρα και αυτή ή, Ψυχοσάββατο ανέτειλε πάλι

π. ΚΩΝ. Ν. ΚΑΛΛΙΑΝΟΣ

«Τοὺς διανύσαντας τὸν τοῦ βίου δρόμον πίστει εὐσεβεῖ... ἤτοι, ... δεόμεθα ὑπὲρ μακαρίας μνήμης καὶ αἰωνίου ἀναπαύσεως τῶν ψυχῶν πάντων τῶν ἐπ᾿ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς κεκοιμημένων Ὀρθοδόξων χριστιανῶν... πατέρων, πάππων, προπάππων... διδασκάλων, συγγενῶν...»

Οἱ λέξεις, μέσα στὸ χειμωνιάτικο ἀπόβραδο, ἀκούγονται σὰν φτερουγίσματα πουλιῶν ποὺ σπεύδουν νὰ κουρνιάσουν σὲ πυκνὲς φυλλωσιές, καθὼς σιμώνει ἡ νύχτα. Κι ὄντως, φτερουγίζουν ἀπόψε αὐτὲς οἱ ἱερὲς οἱ λέξεις, ποὺ κομίζουν στὸν Οὐρανὸ τὴν ἱκέσιο καὶ φορτωμένη κατάνυξη καὶ δέος ἱερὸ προσευχή μας. Προσευχὴ γιὰ ἐκείνη τὴν κατηγορία τῶν ἀνθρώπων μας ποὺ μετοίκησαν γιὰ πάντα... Γιατὶ ἐλάχιστοι, δυστυχῶς, μποροῦν νὰ καταλάβουν τὸ εἰδικὸ βάρος ποὺ φέρει ἡ ἡμέρα αὐτή, τοῦ Ψυχοσάββατου ἡ θεοτίμητη ἡμέρα. Τοῦ Ψυχοσάββατου, ὅπου ἔχουν τὸ δικό τους τὸ Πανηγύρι οἱ Κεκοιμημένοι. Ναί, τὸ Πανηγύρι τους, τὸ ἰδιότυπο αὐτὸ Πανηγύρι μὲ τὸν χαρμολυπικό του τὸ χαρακτήρα. Τὸ Πανηγύρι μὲ τὴ σύναξη τῶν ὅσων πιστῶν, ποὺ τὴν φωτίζει τὸ νέφος τῶν Κεκοιμημένων. Γιὰ τοὺς ὁποίους καὶ Τὸν παρακαλοῦμε: «...Υἱοὺς ἀναστάσεώς σου ποίησον, Κύριε τῆς δόξης, τοὺς προκοιμηθέντας...». Ἐπειδὴ αὐτὴν τὴν ἡμέρα πρέπει νὰ τὴ βλέπουμε ὡς προέκταση τοῦ δικοῦ μας βίου, γιατὶ κάποτε θὰ ἐπιθυμοῦμε οἱ ἐπίγονοί μας, αὐτὴν τὴν ἡμέρα νὰ δέονται μὲ τὴν Ἐκκλησία: «...Τοὺς ἀφυπνώσαντας ἐκ τῆς τοῦ βίου νυκτός, ἡμέρας υἱοὺς δεῖξον, Κύριε...».

Πρόγραμμα Ακολουθιών Μ. Τεσσαρακοστής

Δε-Τρ-Τε-Πε:   Όρθρος-Ωρες-Εσπερινός                            07:00

    Δε-Τρ-Τε-Πε:   Μ. Απόδειπνο                                            17:00 
                                                                                                  
  

Τετάρτη        :  Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία                    17:00

Παρασκευή  :   Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία                    07:00

Παρασκευή  :   Χαιρετισμοί της Παναγίας                         19:00

Σάββατο       :   Όρθρος-Θ. Λειτουργία Ι. Χρυσοστόμου    07:00

    Κυριακή    :   Όρθρος-Θ. Λειτουργία Μ. Βασιλείου    06:45 

                    Κυριακή       :  Κτανυκτικός Εσπερινός                        17:00
                                                                                                             

Το θεμέλιο της αγάπης μεταξύ γονέων και παιδιών

π. Τέλλος Σ. Παπαδόπουλος

ΣΥΖΥΓΙΚΗ ΑΓΑΠΗ 

Ακούμε πολλές φορές μητέρες και πατέρες να διερωτώνται, ν' απορούν και να παραπονούνται «Τα παιδιά μας δεν μας υπακούνε!Εμείς τα συμβουλεύουμε, τα νουθετούμε και αυτά μας αγνοούν... Συνήθως κάνουν τα αντίθετα απο εκείνα που τους συμβουλεύουμε... Τι φταίει;»

Πολλές φορές εκείνο που φταίει είναι η απουσία της αγάπης.

Μα υπάρχει πατέρας ή μητέρα που να μήν αγαπάνε το παιδί τους;

Αυτό το ερώτημα πρέπει όλοι οι γονείς να το υποβάλουν στον εαυτό τους και κανείς να μη θεωρεί ως αυτονόητη την καταφατική απάντηση.

Η μεγάλη παρανόηση που υπάρχει σ' αυτό το ζήτημα είναι ότι οι γονείς βιώνουν την αγάπη τους προς το παιδί τους ανεξάρτητα απο την αγάπη που πρέπει να έχουν μεταξύ τους.

Σε μια περίπτωση ένας μαθητής είχε μια πάρα πολύ αλλόκοτη και ατίθαση συμπεριφορά στο σχολείο. Εκείνο που έκανε εντύπωση στους καθηγητές ήταν ότι τόσο ο πατέρας όσο και η μητέρα έδειχναν πολύ ενδιαφέρον και αγάπη για το άτακτο παιδί τους.Ένας εκπαιδευτικός ανέλαβε να ερευνήσει την περίπτωση σε βάθος. Διεπίστωσε ότι η ρίζα του προβλήματος ήταν η επικοινωνία των γονέων μεταξύ τους. Ο πατέρας αγαπούσε το παιδί του· η μητέρα αγαπούσε το παιδί της· όμως πατέρας και μητέρα δεν ήσαν αγαπημένοι μεταξύ τους... Και αυτό είχε σοβαρότατο αρνητικό αντίκτυπο στον ψυχισμό και τη συμπεριφορά του παιδιού.

Ο Όσιος Πατήρ ημών Βουκόλος, Επίσκοπος Σμύρνης - 6 Φεβρουαρίου

«Ο άγιος Βουκόλος από νεαρή ηλικία αγίασε τον εαυτό του και έγινε δοχείο του αγίου Πνεύματος. Αυτόν βρήκε δόκιμο και άξιο ο πανεύφημος και από τον Χριστό αγαπώμενος θείος Ιωάννης ο Θεολόγος, και τον χειροτόνησε Επίσκοπο και ποιμένα καλό της Εκκλησίας της Σμύρνης. Ο Βουκόλος, ο οποίος φωτιζόταν από το Άγιον Πνεύμα, οδηγεί στο φως της πίστεως του Χριστού τους ευρισκομένους στο σκοτάδι της πλάνης, και με το άγιο βάπτισμα τους κάνει υιούς ημέρας, σώζοντάς τους από μύρια ανήμερα θηρία. Αυτός λοιπόν, πριν  φύγει από τη ζωή αυτή, χειροτόνησε και έβαλε ποιμένα και Διδάσκαλο των λογικών προβάτων στην ίδια πόλη, τη Σμύρνη, τον μακάριο Πολύκαρπο, οπότε και εκοιμήθη εν Κυρίω. Όταν το τίμιο σώμα του το έθεσαν κάτω από τη γη, ο Θεός έκανε να ανατείλει φυτό, που παρέχει ιάσεις μέχρι σήμερα».

Άγιος Φώτιος ο Μέγας

Ο Μέγας Φώτιος έζησε κατά τους χρόνους που βασίλευσαν οι αυτοκράτορες Μιχαήλ (842 – 867 μ.χ.), υιός του Θεοφίλου, Βασίλειος α’ ο Μακεδών (867 – 886 μ.χ.) και ο Λέων στ’ ο Σοφός (886 – 912 μ.χ.), υιός του Βασιλείου.

Γεννήθηκε περί το 810 μ.χ. στην Κωνσταντινούπολη από ευσεβή και επιφανή οικογένεια, που αγωνίσθηκε για την τιμή και προσκύνηση των ιερών εικόνων. Οι γονείς του ονομάζονταν Σέργιος και Ειρήνη και καταδιώχθηκαν επί του εικονομάχου αυτοκράτορα Θεοφίλου (829 – 842 μ.χ.).

Ο Άγιος Σέργιος, του οποίου τη μνήμη τιμά η Εκκλησιά στις 13 Μαΐου, ήταν αδελφός του πατριάρχου Ταρασίου (784 – 806 μ.χ.) και περιπομπεύθηκε δέσμιος από το λαιμό ανά τις οδούς της Κωνσταντινουπόλεως, στερήθηκε την περιουσία του και εξορίσθηκε μετά της συζύγου του και των παιδιών του σε τόπο άνυδρο, όπου από τις ταλαιπωρίες πέθανε ως ομολογητής.

Ο ιερός Φώτιος διέπρεψε πρώτα στα ανώτατα πολιτικά αξιώματα.

Όταν με εντολή του αυτοκράτορα απομακρύνθηκε βιαίως από τον πατριαρχικό θρόνο ο πατριάρχης Ιγνάτιος, ανήλθε σε αυτόν, το έτος 858 μ.χ., ο ιερός Φώτιος, ο οποίος διακρινόταν για την αγιότητα του βίου του και την τεράστια μόρφωση του.

Ο άγιος άσωτος και ο εύσπλαχνος πατέρας

+π. Μωυσή Μοναχού Αγιορείτη

Ο σκανδαλώδης σεβασμός της ελευθερίας

Στην παραβολή του ασώτου ο Θεός πατέρας σέβεται καταπληκτικά την ανθρώπινη ελευθερία και βούληση. Ο πατέρας της παραβολής δεν νοιάζεται για το κύρος του, για το τι θα πει ο κόσμος, ότι θα χάσει το στήριγμα, τον βοηθό του το παιδί του. Λυπάται για τη φυγή μα δεν θέλει να την αποτρέψει ενώ μπορεί. Σκανδαλίζει μερικές φορές αυτή η μεγάλη ελευθερία του Θεού. Θα θέλαμε να μας είχε πιο περιορισμένους. Δεν ξέρουμε να εκτιμούμε και να χαιρόμαστε την ελευθερία. Η αγάπη του πατέρα είναι λίαν αρχοντική. Θέλει πλησίον του αγαπητά παιδιά και όχι σκλάβους και δούλους ανελεύθερους, φοβισμένους, τρομαγμένους. Τον αφήνει να καταχρασθεί την ελευθερία του, παιχνίδι πολύ επικίνδυνο. Τα ξυλοκέρατα, ξέρετε, είναι γλυκά στην αρχή και στυφά στο τέλος όπως και αμαρτία. Δίχως Θεό ο άνθρωπος πεινά, διψά και είναι μόνος. Πείνα και δίψα ακόρεστη, μοναξιά φοβερή. Το κυνηγητό της ηδονής έφερε ανυπόφορη οδύνη. Όμως η μεγάλη αγάπη του πατέρα τον συνόδευε πάντοτε. Δεν τον έκανε να τη λησμονήσει και να απογοητευθεί. Ήταν απόλυτα βέβαιος για την αγάπη του πατέρα του και αυτό τον έσωσε. Τον έσωσε ακόμη η μη αργοπορία και η μη αναβολή. Η σωτήρια σκέψη έγινε αμέσως πράξη.

Ο πατέρας τον περιμένει, τόση ήταν η αγάπη του. Έτσι λέγουν οι άγιοι πατέρες: η ευαγγελική αυτή περικοπή μόνο αν σωζόταν από όλο το ευαγγέλιο,αρκούσε για τη σωτηρία του ανθρώπου. Η δε παραβολή δεν θα έπρεπε να λέγεται του ασώτου υιού αλλά του εύσπλαγχνου πατέρα.

Υπαπαντή

Η Υπαπαντή του Χριστού δείχνει ότι ο Χριστός είναι η ζωή και το φως των ανθρώπων και ότι ο άνθρωπος πρέπει να αποβλέπει στην απόκτηση αυτού του ενυποστάτου φωτός και της ενυποστάτου ζωής. Η Εκκλησία ψάλλει παρακλητικά: «Λάμπρυνον μου την ψυχήν και το φως το αισθητόν, όπως ίδω καθαρώς και κηρύξω σε Θεόν».

Για να κήρυξη κανείς τον Θεό πρέπει να τον δει καθαρά. Μόνον οι ορώντες τον Θεό ή τουλάχιστον εκείνοι πού δέχονται την πείρα των ορώντων, μπορούν να γίνονται διδάσκαλοι. Αλλά, για να δη κανείς τον Θεό πρέπει προηγουμένως να λαμπρυνθεί, να φωτισθεί ως προς την ψυχή και τις σωματικές αισθήσεις. Τότε η εορτή της Υπαπαντής του Χριστού γίνεται και εορτή της υπαπαντής του κάθε πιστού.

Ἡ ζωή ὡς προσμονή

Schmemann Alexander (Protopresbyter (1921-1983))

Μετὰ ἀπὸ ἕνα χρόνο συνεχοῦς ἀπώλειας δυνάμεων, μὲ σειρὲς χημειοθεραπειῶν ποὺ τοῦ προκαλοῦσαν ναυτία καὶ τὸν ἐξασθένιζαν ὅλο καὶ περισσότερο, ὁ π. Ἀλέξανδρος Σμέμαν ἔγραψε ἕνα κείμενο γιὰ τὸ ραδιόφωνο στὰ μέσα Νοεμβρίου 1983 γιὰ νὰ μεταδοθεῖ τὴν ἡμέρα τῆς Ὑπαπαντῆς τοῦ Κυρίου, στὶς 2 Φεβρουαρίου. Κοιμήθηκε εἰρηνικὰ στὶς 13 Δεκεμβρίου 1983.

«Τί ἐντυπωσιακὴ καὶ ὄμορφη εἰκόνα, ὁ ἡλικιωμένος ἄντρας νὰ κρατᾶ στὰ χέρια του τὸ παιδί, καὶ πόσο παράξενα εἶναι τὰ λόγια του: «ὅτι εἶδον ὁ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν Σου…» Ἀναλογιζόμενοι αὐτὰ τὰ λόγια ἀρχίζουμε νὰ ἐκτιμοῦμε τὸ βάθος αὐτοῦ τοῦ περιστατικοῦ καὶ τὴ σχέση του μέ μᾶς, μὲ μένα, μὲ τὴν πίστη μας.

Ὑπάρχει τίποτα πιὸ χαρμόσυνο ἀπὸ ἕνα ἀντάμωμα, μία «ὑπαπαντὴ» μὲ κάποιον ποὺ ἀγαπᾶς; Εἰλικρινὰ τὸ νὰ ζεῖς σημαίνει νὰ προσμένεις, νὰ προσβλέπεις στὴ συνάντηση. Ἡ ὑπερβατικὴ καὶ ὄμορφη προσμονὴ τοῦ Συμεὼν αὐτὸ δὲ συμβολίζει; Ἄραγε δὲ συμβολίζει τὴν προσδοκία ἡ μακρόχρονη ζωή του, αὐτὸς ὁ προβεβηκὼς σὲ ἡλικία ἄντρας, ὁ ὁποῖος περνᾶ ὅλη του τὴ ζωὴ περιμένοντας τὸ φῶς ποὺ φωτίζει ὅλους καὶ τὴ χαρὰ ποὺ τὰ πάντα πληροῖ; Καὶ πόσο ἀπρόσμενα, πόσο ὑπερβολικὰ καλὰ ἔρχονται τὸ ἀπὸ καιρὸ ἀναμενόμενο φῶς καὶ ἡ χαρὰ στὸν ὑπέργηρο Συμεὼν μέσω ἑνὸς παιδιοῦ!