Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στο Ναό μας

Ὁ λόγος τοῦ Σταυροῦ

Νικάνωρ Καραγιάννης (Ἀρχιμανδρίτης)

Ὁ λόγος τοῦ σταυροῦ, σ' ὅλες τὶς ἐποχὲς ἀκούγεται παράδοξα. Στὴ δική μας ὅμως, ἡ ὁποία ἔχει θεοποιήσει τὴν ἄνεση καὶ τὴν εὐμάρεια, ὁ λόγος τοῦ σταυροῦ δὲν εἶναι μόνο παράλογος, ἀλλὰ καὶ ἀσυμβίβαστος μὲ τὴ λογική τοῦ κόσμου. Εἶναι τρομακτικὸς γιὰ τοὺς κανόνες τῆς ζωῆς του, γιὰ τὶς ἐπιδιώξεις στὸ κυνήγι τῆς εὐδαιμονίας καὶ τῆς καλοπέρασης. Καὶ ὅμως τὸ εὐαγγέλιο ἐπιμένει σταθερὰ νὰ διακηρύσσει τὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι». Ἡ αὐταπάρνηση καὶ ἡ ἄρση τοῦ σταυροῦ φανερώνουν τὴν αὐθεντικότητα τῆς κλήσης μας καὶ τοῦ προορισμοῦ μας. Τὰ ἠχηρὰ καὶ εὔκολα συνθήματα τοῦ κόσμου, ἂν καὶ ἀρχικά μᾶς γοητεύουν, τελικά μᾶς ἀπογοητεύουν, γιατί μᾶς παραπλανοῦν καὶ παραμορφώνουν τὸ νόημα τῆς ζωῆς. Ἀποδεικνύουν τὴ ματαιότητα ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων, ὅταν αὐτὰ δὲν εἶναι διαποτισμένα ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ Θεοῦ.

Ηρωομάνα ΕΟΚΑ «1η Απριλίου 1955 Κύπρος»

Αφήγηση Μαν. Παπαγιανάκης

«Μη έχοντας πια άλλη διορία, κείνο το πρωταπριλιάτικο πρωινό, αρνηθήκαμε απ’ το τραπέζι το ψωμί και το παλιό κρασί.

Διαγράψαμε με ένα Ελληνικό «χι» την παρουσία της μάνας στ’ ασβεστωμένο πεζούλι της αυλής μας σφίγγοντας τις χούφτες των χεριών τις θυμωμένες μας κραυγές.

Τότε κινήσαμε να ανταμώσουμε το αίμα σας, το αίμα σας που δεν ξεράθηκε με μια μπουκιά γαλάζιο ουρανό, με έναν ήλιο αποκοτιά, με ένα ηφαίστειο να αχνίζει στο ανοιχτό στέρνο.

Γ΄ Στάση Χαιρετισμών της Παναγίας

Νέαν ἔδειξε κτίσιν, ἐμφανίσας ὁ Κτίστης, ὑμῖν τοῖς ὑπ' αὐτοῦ γενομένοις· ἐξ ἀσπόρου βλαστήσας γαστρός, καὶ φυλάξας ταύτην, ὥσπερ ἦν, ἄφθορον· ἵνα τὸ θαῦμα βλέποντες, ὑμνήσωμεν αὐτήν, βοῶντες·

Χαῖρε, τὸ ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας· χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας.

Χαῖρε, ἀναστάσεως τύπον ἐκλάμπουσα· χαῖρε, τῶν Ἀγγέλων τὸν βίον ἐμφαίνουσα.

Χαῖρε, δένδρον ἀγλαόκαρπον, ἐξ οὗ τρέφονται πιστοί· χαῖρε, ξύλον εὐσκιόφυλλον, ὑφ' οὗ σκέπτοναι πολλοί.

Χαῖρε, κυοφοροῦσα ὁδηγὸν πλανωμένοις· χαῖρε, ἀπογεννῶσα  λυτρωτὴν αἰχμαλώτοις.

Χαῖρε, Κριτοῦ δικαίου δυσώπησις· χαῖρε, πολλῶν πταιόντων συγχώρησις.

Χαῖρε, στολὴ τῶν γυμνῶν παρρησίας· χαῖρε, στοργὴ πάντα πόθον νικῶσα.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ἔχει ἡ ψυχὴ πρόσωπο;

Μάρκελλος Καρακαλληνός (Μοναχός)

Κάθε ἄνθρωπος εἶναι μιά προσωπικότητα μοναδική καί ἀνεπανάληπτος. Ἔχει πλασθῆ ἀπό τήν μεγάλην ἀγαθότητα τοῦ Ἁγίου Θεοῦ κατ’ εἰκόνα καί ὁμοίωσιν Αὐτοῦ.

Σύμφωνα μέ τήν πρόνοιαν τοῦ πανσόφου Θεοῦ κάθε ψυχή εἶναι προικισμένη ἀπό τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέ διάφορα τάλαντα καί χαρίσματα, τά ὁποῖα διαφέρουν ἀπό ψυχή σέ ψυχή. Καμμία ψυχή δέν ὁμοιάζει μέ τήν ἄλλην ἀπόλυτα.Ἔχουν τά βασικά ἰδιώματα τῆς θείας εἰκόνος ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἴδια, ἀλλά κάθε ψυχή ἔχει καί τά ἰδικά της προτερήματα καί δωρήματα, τά ὁποῖα ὁ Κύριος ἔδωσε εἰς τίς ψυχές καί τά σώματα τῶν ἀνθρώπων.

Ὁ κάθε ἄνθρωπος, ἐπειδή εἶναι τιμημένος ἀπό τόν Θεό μέ ἐλευθερία καί αὐτεξουσιότητα, θά ἐργασθῆ μέ τήν ἰδικήν του προαίρεσι, διά νά ἀξιοποιήση τά τάλαντα αὐτά, δηλαδή τά προτερήματα τῆς ἰδικῆς του ψυχῆς. Ὅταν τά ἀξιοποιήση πλήρως, τότε ὁ ἄνθρωπος καθίσταται μιά ὁλοκληρωμένη προσωπικότητα. Εἰς τόν σκελετόν τῆς πνευματικῆς του οἰκοδομῆς προσθέτει καί τήν ἰδικήν του ἐπιμέλειαν καί καλλωπίζει τόν οἶκον τῆς ψυχῆς του καί συμπληρώνει εἰς αὐτόν πολλά στοιχεῖα, τά ὁποῖα προέρχονται ἀπό τήν ἀξιοποίησι τῶν ταλάντων καί τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Κύριε, ὄχι ὅπως ἐγώ θέλω, ἀλλ’ ὅπως Ἐσύ…

Τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου

Τό κύριο ἔργο του ἀνθρώπου εἶναι ἡ προσευχή.

Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε γιά νά ὑμνεῖ τό Θεό. Αὐτό εἶναι τό ἔργο πού τοῦ ἁρμόζει.

Αὐτό μόνο ἐξηγεῖ τήν πνευματική του ὑπόσταση. Αὐτό μόνο δικαιώνει τήν ἐξέχουσα θέση του μέσα στή δημιουργία..

Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε γιά νά λατρεύει τό Θεό καί νά μετέχει στή θεία Του ἀγαθότητα καί μακαριότητα.

Ὡς εἰκόνα τοῦ Θεοῦ πού εἶναι, λαχταράει γιά τό Θεό καί τρέχει μέ πόθο νά ἀνυψωθεῖ πρός Αὐτόν.

Η σημασία της παρουσίας του πατέρα

Τι χάνουν λοιπόν τα παιδιά όταν ο πατέρας τους είναι απών, απόμακρος ή μονίμως απασχολημένος;

Κάποιες έρευνες σχετικές με την ανάπτυξη του παιδιού μας πληροφορούν ότι αυτό που τα παιδιά χάνουν είναι κάτι περισσότερο από μια «βοηθητική μητέρα». Ο πατέρας δημιουργεί με το παιδί του μια σχέση τελείως διαφορετική από την αντίστοιχη με τη μητέρα, πράγμα που σημαίνει ότι η συμμετοχή και η εμπλοκή του συμβάλλουν στην ανάπτυξη διαφορετικών ικανοτήτων, ιδιαίτερα στον τομέα των κοινωνικών σχέσεων.

Η επίδραση του πατέρα φαίνεται ακόμη και σε παιδιά πολύ μικρής ηλικίας. Μια έρευνα έδειξε ότι αγοράκια μόλις πέντε μηνών, τα οποία είχαν πολλές επαφές με τους πατέρες τους, ένιωθαν πιο άνετα όταν περιβάλλονταν από άγνωστα ενήλικα άτομα. Τα μωρά έβγαζαν περισσότερους ήχους και δυσανασχετούσαν λιγότερο όταν οι άγνωστοι τα έπαιρναν αγκαλιά —πάντοτε σε σύγκριση με βρέφη των οποίων οι πατέρες δεν συμμετείχαν στην ανατροφή τους. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι τα μωρά ενός έτους που είχαν περισσότερη επαφή με τον πατέρα τους έκλαιγαν λιγότερο όταν τα άφηναν με άγνωστα πρόσωπα.

Εσπερινές συνάξεις

Την Κυριακή 3 Απριλίου 2016 και ώρα 18:00, στα πλαίσια των Εσπερινών Συνάξεων, θα πραγματοποιηθεί ομιλία στο Πνευματικό Κέντρο του Ναού μας με θέμα: "Από  το Σταυρό στην Ανάσταση". 

Για τους γονείς με παιδιά θα υπάρχει δυνατότητα απασχόλησής τους.

«Ὅταν ὁ νοῦς κινεῖται ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καλλιεργεῖ ἀγαθά νοήματα περί τοῦ Θεοῦ...»

Ὅσιος Θαλάσσιος ὁ Λίβυος

• Χαρακτηριστικό τῆς συνετῆς ἔννοιας εἶναι ὠφέλιμος λόγος, καί τῆς ἀγαθῆς ψυχῆς ἡ ἐνάρετη πράξη.

• Ὁ φωτισμένος νοῦς παράγει σοφά λόγια. Καί ἡ καθαρή ψυχή καλλιεργεῖ θείους λογισμούς.

• Οἱ λογισμοί τοῦ ἐναρέτου εἶναι ἀφιερωμένοι στή σοφία, καί τά λόγια του φωτίζουν ὅσους τόν ἀκοῦνε.

• Ἐφόσον ἡ ψυχή ἔχει μέσα της ἀρετές, καλλιεργεῖ ἀγαθούς λογισμούς· ὅταν ἔχει μέσα της κακίες, γεννᾶ κακές σκέψεις.

• Ἡ ψυχή τοῦ ἐμπαθοῦς εἶναι ἐργαστήριο πονηρῶν σκέψεων. Καί ἀπό τό δικό της ἀπόθεμα βγάζει ἔξω τά πονηρά.

• Τό ἀγαθό ἀπόθεμα εἶναι ἡ ἕξη τῶν ἀρετῶν. Καί ἀπό αὐτό ὁ ἀγαθός νοῦς προβάλλει τά ἀγαθά.

Η μετάνοια έχει αρχοντιά, όχι μιζέρια.

Έχεις κάνει ένα λάθος.

Το ότι το κατάλαβες είναι πολύ καλό.

Μην το παιδεύεις όμως πολύ. Μην αρχίζεις να το αναλύεις. Μην μπαίνεις στην διαδικασία συζήτησης με τον λογισμό σου.Έκανες το λάθος και το κατάλαβες. Τώρα πάνε παρακάτω. Μην μένεις στο λάθος, στην αμαρτία σου. Μην αρχίζεις να μιζεριάζεις. Αυτό δεν είναι μετάνοια.

Η μετάνοια έχει αρχοντιά, όχι μιζέρια. Μετανόησε και άσε το λάθος σου πίσω.

Πολλές φορές δυστυχώς ακόμα και την μετάνοιά μας την κάνουμε επιτηδευμένη. Μπαίνουμε δηλαδή σε μία διαδικασία διεξοδικής ανάλυσης της αμαρτίας με αποτέλεσμα να μένουμε στην αμαρτία, να ασχολούμαστε με την πτώση μας και δεν προχωρούμε στην ανάστασή μας.

Αγωγή παιδιών

  

Άγιος Παϊσιος 

· Πολλοί οι πειρασμοί και οι κίνδυνοι για τους νέους σήμερα, Γέροντα. Ανησυχούμε, παρ' όλο που φροντίζουμε να έχουμε τα παιδιά μας μέσα στην Εκκλησία. 

- Τα παιδιά που έχουν ποτιστεί από μικρά στην ευσέβεια, μην τα φοβάστε. Και να ξεφύγουν, λίγο, λόγω ηλικίας, λόγω πειρασμών, θα επανέλθουν. Είναι σαν τα κουφώματα που τα περνάμε με το λάδι και δεν τα πιάνει η σαπίλα. 

· Από ποια ηλικία πιστεύεις, γέροντα , ότι αρχίζουν τα παιδιά να γίντονται δέκτες και με ποιο τρόπο πρέπει ν ενεργούμε πάνω τους σαν γονείς, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να τα βλάψουμε από τυχόν υπερβολές:

Η θέωση τοῦ ἀνθρώπου κατά τή διδασκαλία τοῦ Ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

Τή Β΄ Κυριακή τῶν νηστειῶν γιορτάζουμε τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, Ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης. Ἔζησε σέ μία ἐποχή μέ πολλές ἰδεολογικές συγχύσεις. Ξεκίνησε ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη, μεγάλωσε στά ἀνάκτορα κοντά στόν αὐτοκράτορα, σπούδασε φιλοσοφία καί ἔμαθε καλά τήν ἔξωθεν σοφία, ἀλλά ἐπειδή ἦταν παιδί εὐλαβοῦς οἰκογένειας καί ἐπειδή ἀγαποῦσε τόν Θεό δέν ἤθελε νά παραμείνει μέσα στά ἀνάκτορα, παρά τίς πολλές πιέσεις, καί ἀσπάσθηκε τόν ἀσκητικό βίο καί τή μοναχική ὁδό. 

Πῆγε στό Ἅγιο Ὄρος ὅπου ἔζησε σέ πολλά μέρη του. Στή μονή Βατοπαιδίου πῆρε τό μέγα σχῆμα τῶν μοναχῶν καί ἐν συνεχείᾳ λόγῳ τῶν περιπετειῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Τότε φάνηκε μιά αἵρεση πού ἔλεγε ὅτι ἡ θέωση τοῦ ἀνθρώπου, δέν εἶναι μετοχή στή Θεία Χάρη ἀλλά μία πρόοδος φιλοσοφική καί ἀνθρωποκεντρική. Οἱ ἄνθρωποι πού ἦταν ἐναντίον τοῦ Ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἦταν κοσμικοί φιλόσοφοι οἱ ὁποῖοι θεωροῦσαν τήν τελείωση τοῦ ἀνθρώπου σάν ἕνα ἁπλό ἤθικό γεγονός μέσα ἀπό τή λογική καί τόν στοχασμό, δοσμένο ἀπό τόν Θεό χωρίς νά ἔχει ὁ ἄνθρωπος κάποια οὐσιαστική μετοχή μέσα σέ αὐτή τήν κατάσταση.

Αγώνας μετανοίας

Κάθε αγώνας πνευματικός έχει ανάγκη της παρουσίας της Θείας Χάριτος, διότι δεν είναι ένας αγώνας ανθρώπινος. Ο αγώνας των αγίων νηστειών δεν είναι μια σωματική δίαιτα, την οποία κάνουμε για να αδυνατίσουμε. Η αγία Τεσσαρακοστή έχει ένα άλλο νόημα, το νόημα της ελεύσεως της Χάριτος στην καρδιά του ανθρώπου, της αποφυγής της αμαρτίας, το να σκοτώσει ο άνθρωπος την αμαρτία και τα πάθη τα οποία σκοτώνουν την ψυχή του και να βρει τον φωτισμό του Θεού και να οδηγηθεί έτσι στη Βασιλεία του Θεού.Γι' αυτό λοιπόν, μαζί με τους σωματικούς αγώνες, μαζί με τον κόπο της νηστείας χρειάζεται να έχει την ενίσχυση και την παρουσία του Θεού. Λαμβάνουμε έτσι μεταξύ μας συγχώρηση, ώστε διά της συγχωρήσεως και διά της μετάνοιας το Πνεύμα το Άγιο του Θεού να έρθει στις καρδιές μας, να μείνει μαζί μας και να ανοίξει τα μάτια μας οδηγώντας μας σε επίγνωση της αμαρτωλότητάς μας και να στραφούμε εις τον Θεό, να ζητήσουμε την άφεση των δικών μας αμαρτιών. Εάν όλος αυτός ο αγώνας δεν καταλήξει στην εκζήτηση της αφέσεως των αμαρτιών, εάν δεν καταλήξει εις την ευλογημένη κατάσταση της μετανοίας, τότε δυστυχώς ο αγώνας μας παρέμεινε άκαρπος, αφού αυτό το οποίο καθαρίζει την ψυχή του ανθρώπου, εκείνο το οποίο πραγματικά μας καλλιεργεί, είναι η μετάνοια.

Ἡ σιωπή καί ὁ λόγος τοῦ ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

Μαντζαρίδης Γεώργιος (Ὁμότιμος Καθηγητὴς Θεολογικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης)

Δυό μέρες τοῦ ἔτους ἀφιερώνονται στή μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Ἡ δεύτερη Κυριακή τῶν Νηστειῶν τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς καί ἡ 14η Νοεμβρίου. Τή δεύτερη Κυριακή τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, πού ἔρχεται ὡς προέκταση τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας, γιορτάζεται ἡ νίκη τῆς διδασκαλίας του ἐναντίον τῶν αἱρετικῶν ἀντιλήψεων τῶν ἀντιπάλων του. Στίς 14 Νοεμβρίου, τιμᾶται ἡ πρός τόν Κύριον ἐκδημία του. Ἡ δεύτερη Κυριακή τῶν Νηστειῶν μᾶς θυμίζει περισσότερο τό λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου. Ἡ 14η Νοεμβρίου μᾶς θυμίζει περισσότερο τή σιωπή του.

Στίς 14 Νοεμβρίου τοῦ 1359 ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, πού λάμπρυνε γιά δωδεκάμισι χρόνια τόν ἀρχιεπισκοπικό θρόνο τῆς Θεσσαλονίκης καί καθοδήγησε μέ σοφία καί αὐταπάρνηση τούς πιστούς της σιώπησε ὁριστικά. Φορέας τῆς σιωπῆς του εἶναι τά ἱερά λείψανά του, πού ἀποτελοῦν μίαν ἀνεκτίμητη παρακαταθήκη γιά τήν Ἐκκλησία τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλά καί ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, πού διατηρεῖται ὡς σήμερα μέ τά πολυάριθμα συγγράμματά του, συχνά ἀναφέρεται στή σιωπή καί τήν ἡσυχία, πού μέ τόση ἐπιμέλεια ἄσκησε καί ὁ ἴδιος στή ζωή του ὡς ἡσυχαστής μοναχός.

Ποτέ δεν τονίζουμε σε κάποιον την αδυναμία του

Σε στέλνει ο Γέροντάς σου σε κάποιους επισκέπτες και σού ξεφεύγει μια κουβέντα. Αργότερα σού λέγει ένας αδελφός σου:

-«Πως σού ξέφυγε αυτή η κουβέντα; Αλλά τέτοιος είσαι πάντα».

Καλύτερα να φας την γλώσσα σου, παρά να του μιλήσεις έτσι. 

Ουδέποτε προσβάλλομε ή λυπούμε άνθρωπο, ουδέποτε τον κάνομε να νοιώση στερημένος, ελαττωμένος, να νοιώση κατωτερότητα, διότι του σκοτώνομε την ψυχή.

Αυτός ο άνθρωπος θα τραυματισθή και δεν θα μπορή να επιτύχη στην ζωή του.